Bangladeş’te plastik ürünler fabrikasındaki yangında 13 işçi öldü
Dakka’nın Mirpur 1 semtindeki beş katlı Appco Bangladesh plastik ürünler fabrikasında Cumartesi günü öğleden sonra çıkan yangında ikisi kadın en az 13 işçi öldü, çok sayıda işçi yaralandı. 20 dolayında itfaiye aracının, zemin katta bulunan bir kazan dairesindeki gaz tüpünün patlamasının yol açtığı düşünülen yangını söndürmesi üç saat sürdü. Plastik ürünlerin ve diğer yüksek yanıcı maddelerin körüklediği yangın, hızla tüm binaya yayılmış.
Çoğu 20’li yaşlarında olan ölülerin bedenleri kötü bir şekilde tahrip olmuştu ki bunlardan ikisi tanınmayacak kadar kömürleşmiş durumda.  Dakka Tıp Fakültesi Hastanesi’ne kaldırılan Towhidul Islam (50), Kamal Hossain (35) ve Robiul Islam (35) isimli işçilerin durumları kritik.
En son haberlere göre, Appco fabrikası, yeterli yangın güvenlik önlemleri olmadan ve ruhsat başvurusunda bulunmaksızın, yasadışı olarak faaliyet gösteriyordu.
2006 yılında kurulmuş olan fabrika, plastiği ve köpüğü, poşet ve diğer tek kullanımlık ev eşyaları üretilmesi için geri dönüştürüyordu. Fabrikada, her birinde 75-80 işçinin çalıştığı iki vardiya bulunuyordu.
İtfaiyecilerden Abdulla-al-Arefen, medyaya, “fabrikada kimyasallar dahil çok fazla yanıcı madde vardı ve [yangın] bir gaz tüpünün patlamasından sonra öyle hızlı yayıldı ki, işçiler yangın söndürme aletlerini kullanamadılar” dedi.
Üç işçi, yangından, bir camı kırıp en üst kattan bitişikteki bir fabrikanın çatısına atlayarak kurtulmuş. Nazma Begum, “Yangın hızla merdivenlerden binayı sararken içeride mahsur kaldık. Yerel halkın parmaklıkları kesmesinin ardından dışarı çıktık.” dedi. 
Birinci katta çalıştığını söyleyen kadın işçilerden Shathi Akhter, “büyük bir ses duydum ve sonra zemin kattan çıkan çok büyük siyah bir duman gördüm. Hemen ardından bir başka ses daha duydum ve ateşi gördüm. Birinci katta çalışan on kişiye ne olduğunu bilmiyordum.” diye konuştu.
Bangladeş Başbakanı Sheikh Hasina ölen işçilerin ailelerine ve yaralı olarak kurtulanlara, çok düşük bir tazminat ödenmesine karar verdi. Öldürülen işçilerin aileleri 20.000 taka (257 dolar), yaralanan işçiler ise sağlık giderleri için 5.000 taka alacak.
Appco yangınından beş gün önce, Bangladeş’te, yüzlerce uluslararası yatırımcının katıldığı 10. Uluslararası Plastik Fuarı başlamıştı. Etkinlik, Bangladeş’in düşük maliyetli, işgücünün ucuz olduğu plastik ürünler imalat sanayisini vitrine çıkarıyor.
Bangladeş’in yıllık ihracat gelirlerinin çoğunu hazır giyim üretimi oluştururken, plastik sanayisi, son yirmi yıl boyunca önemli bir imalat sektörü olarak ortaya çıkmış durumda. Çoğunu küçük işletmelerin oluşturduğu 5.000 dolayında plastik ürünler fabrikasında, halihazırda, yaklaşık 1,2 milyon işçi çalışıyor. Bu fabrikaların tahminen 1.200’ü yasadışı olarak faaliyet gösteriyor.
Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu, 2012 yılında, 2 milyar dolar olan yıllık cirosunu 2020’de ikiye katlayarak 4 milyar dolara yükseltebileceğini söyleyerek, Bangladeş plastik ürünler sanayisini övmüştü.
Dakka merkezli Financial Express gazetesi, dün, “Plastik sektörüne destek sağlamak” başlıklı bir başyazıda, “plastik sektörünü geliştirmek için yorulmak bilmez çabaları”ndan dolayı sanayiyi övdü. Gazete, Appco yangınına tek cümleyle değindi ve ölümlerin, hükümetin özel sanayi bölgeleri kurması ve plastik üretiminin “sağlam bir zemine” yerleşmesine yardım etmesi gerektiğini gösterdiği yorumunu yapmakla yetindi.
Bangladeş Çalışma ve İstihdam Bakanlığı, Appco yangınını incelemesi için, Fabrikalar Denetim Dairesi Genel Müfettiş Yardımcısı Iqbal Hasan’ın başkanlık ettiği dört üyeli bir soruşturma komitesi oluşturdu. Komiteye, üç işgünü içinde facia üzerine resmi bir rapor yayımlama talimatı verildi. İtfaiye de yangının nedenini soruşturmak için üç kişilik bir komisyon kurdu.
Bu soruşturmaların sonucu ne olursa olsun, bu, Bangladeşli işçilerin çalışma, sağlık ve güvenlik koşullarında pek bir şeyi değiştirmeyecek. Bangladeş Uygunluk Kurumu’nun (BAF) geçtiğimiz yılki bir raporu, Bangladeş genelindeki yüzlerce fabrikada, uygun yangın kapılarının ve yangına karşı su serpme tesisatlarının yokluğu ile binalara tehlikeli bir şekilde yüksek ağırlık yüklenmesi dahil, önemli güvenlik ve yapı eksiklikleri olduğunu göstermişti. 
Bu yangın, dünyanın en kötü sanayi felaketlerinden biri olan ve çoğunluğu hazır giyim işçisi, 1.220 insanın katledildiği Nisan 2014’teki Rana Plaza iş merkezinin çöküşünün ardından gerçekleşti. Ondan sadece beş ay önce, en az 112 işçinin katledildiği, ülkenin bugüne kadarki en kötü fabrika yangınında, sekiz katlı Tazreen Fashions binası yanmıştı. Yaklaşık iki yıl sonra, bu trajedilere yol açan ağır ve tehlikeli sömürü koşulları devam ediyor.
Appco yangınında ölen işçiler, küresel şirketlerin, Bangladeş gibi ülkelerdeki emeğin yoğun sömürüsü yoluyla karlarını maksimize etme biçimindeki insanlıktan uzak yönelişinin en son kurbanlarıdır.